Jong beginnen met beleggen: waarom je eerste jaren het zwaarst wegen

Als je twintiger bent, klinkt beleggen vaak als iets voor later. Eerst een vaste baan, een buffer, misschien een huis — beleggen komt daarna wel. Het probleem is dat "later" de duurste keuze is die je kunt maken. Niet omdat je dan te laat bent, maar omdat de jaren die je nu overslaat precies de jaren zijn die het meeste opleveren.

Dat klinkt misschien tegen-intuïtief. Je hebt op je 25e nog weinig te beleggen, en op je 45e waarschijnlijk veel meer. Toch is het effect van die eerste, kleine bedragen op de lange termijn groter dan je zou verwachten. In dit artikel laten we met concrete cijfers zien waarom, en waarom dat juist voor jonge mensen beleggen zo aantrekkelijk maakt.

Waarom de eerste jaren zwaarder wegen dan de latere

Het antwoord zit in samengesteld rendement: rendement dat je maakt over rendement dat je eerder al maakte. Elke euro die je vandaag belegt, krijgt de kans om jarenlang mee te groeien. Elke euro die je pas over tien jaar inlegt, mist die eerste tien groeijaren voorgoed.

Dat effect is niet lineäir, het is exponentieel. Een euro die 40 jaar de tijd krijgt om te groeien tegen een historisch gemiddeld rendement van rond de 8,5% per jaar, is aan het einde van die periode ongeveer 26 keer zoveel waard. Diezelfde euro met maar 10 jaar groeitijd is nog geen 2,3 keer zoveel waard. Het is niet dat late inleg niks oplevert, het levert alleen aanzienlijk minder op, simpelweg omdat de tijd ontbreekt om te componeren.

Een concreet voorbeeld: dezelfde euro's, ander moment

Stel: je legt 10 jaar lang 50 euro per maand in, in totaal 6.000 euro. Vervolgens raak je die pot niet meer aan en laat je hem gewoon staan tot je 65e.

Begin je daarmee op je 25e, dan heeft die 6.000 euro 40 jaar de tijd om te groeien. Tegen een rendement van 8,5% per jaar groeit die ene pot van 6.000 euro uit tot ongeveer €106.830.

Leg je diezelfde 6.000 euro pas in tussen je 55e en 65e, dan heeft die pot nog maar 10 jaar om te groeien. Eindresultaat: ongeveer €9.243.

Wat dit betekent voor je eindkapitaal

Diezelfde logica werkt door in een volledig opbouwscenario. Vergelijk twee mensen die allebei 50 euro per maand inleggen tegen 8,5% rendement, tot hun 65e:

Het verschil: €106.830. Niet toevallig exact het bedrag uit het vorige voorbeeld — het is precies de opbrengst van die eerste tien jaar, die de latere starter nooit meer inhaalt. Tien jaar wachten met hetzelfde maandbedrag kost dus niet "een beetje rendement", het kost je bijna twee derde van je uiteindelijke vermogen.

Waarom dit beleggen als jonge belegger juist aantrekkelijk maakt

Dit klinkt misschien als een waarschuwing, maar het is eigenlijk goed nieuws voor wie jong is. Je hebt namelijk de grondstof waar niemand later meer aan kan komen: tijd. Dat betekent dat je met kleine, haalbare bedragen al een groot verschil kunt maken.

Je hebt geen groot bedrag nodig om te beginnen. Uit de voorbeelden hierboven blijkt dat 50 euro per maand, vroeg ingelegd, meer oplevert dan een veel groter bedrag dat pas laat wordt ingelegd. Je hoeft niet te wachten tot je "genoeg" verdient. Beginnen met wat je kunt missen, is meer waard dan wachten tot je meer kunt inleggen.

Tijd vangt tijdelijke koersdalingen op. Met een horizon van dertig of veertig jaar maakt een slecht beleggingsjaar weinig uit voor je einduitkomst. Een beurscrisis die op je 27e gebeurt, is tegen de tijd dat je met pensioen gaat nog maar een rimpeling in de grafiek. Hoe langer je horizon, hoe minder een individueel slecht jaar telt.

Brede indexfondsen maken instappen simpel. Je hoeft geen individuele aandelen te selecteren of de markt te verslaan om van dit effect te profiteren. Een breed, wereldwijd indexfonds volgt automatisch de markt als geheel, tegen lage kosten en zonder dat je voortdurend hoeft bij te sturen. Precies het soort instrument waarmee je vroeg, klein en consistent kunt beginnen.

Uitstel is de enige fout die je niet meer kunt repareren. Een verkeerd gekozen fonds kun je later aanpassen. Een jaar met tegenvallend rendement werk je uit met geduld. Maar tien jaar die je hebt overgeslagen, komen nooit meer terug — dat is de enige beslissing in dit hele verhaal die onomkeerbaar is.

Waarom "wachten tot je er klaar voor bent" vaak een valkuil is

Veel jonge mensen wachten met beginnen omdat ze denken dat ze eerst meer moeten weten, meer moeten sparen, of een groter bedrag nodig hebben om het de moeite waard te maken. Uit de cijfers hierboven blijkt het tegendeel: een klein bedrag, vroeg ingelegd, verslaat een groot bedrag dat pas laat wordt ingelegd. Wachten tot je "er klaar voor bent" is meestal geen voorzichtige keuze, het is de duurste keuze die er is.

Dat betekent niet dat je je financiële basis mag overslaan. Zorg eerst voor een buffer voor onverwachte uitgaven, en beleg alleen geld dat je de komende jaren niet nodig hebt. Maar zodra die basis op orde is, geldt: hoe eerder je begint, hoe meer die eerste, kleine bedragen voor je gaan werken.

Dit artikel is geen persoonlijk financieel advies. De genoemde rendementen zijn gebaseerd op een vaste aanname van 8,5% per jaar, in lijn met het historisch gemiddelde van brede wereldwijde aandelenindices, en dienen ter illustratie. Werkelijke rendementen schommelen van jaar tot jaar en kunnen ook negatief zijn. Beleggen brengt risico met zich mee, ook op de lange termijn.