Elke tijdlijn kent ze wel: de trader die met een schermafbeelding van zijn tradingaccount laat zien hoe hij in een maand tijd zijn inleg verdubbelde, de cryptogoeroe die "nog maar een paar plekken vrij heeft" in zijn signalengroep, de cursus die belooft dat je binnen drie maanden een dropshipwinkel kunt runnen die je baan overbodig maakt. Het aanbod verandert steeds, maar het patroon niet: snel, veel, en met weinig moeite. In dit artikel kijken we naar drie concrete voorbeelden, retail forex en CFD trading, crypto day trading en dropshipcursussen, en laten we met harde cijfers zien waarom de belofte van snel rijk worden bijna altijd eindigt in verlies voor de meeste mensen die instappen.
Waarom deze beloftes zo aantrekkelijk blijven
Voordat we naar de cijfers gaan, is het goed om te begrijpen waarom deze verhalen zo goed werken. Ze spelen in op een paar diepgewortelde patronen. Ten eerste zie je vooral de winnaars: iemand die met crypto of forex verlies lijdt, post daar zelden trots een verhaal over, terwijl de enkeling die wel succes heeft, dat juist breed uitmeet. Dat heet survivorship bias, je ziet alleen de top van de ijsberg en trekt daaruit de verkeerde conclusie over hoe representatief dat succes is.
Ten tweede spelen deze aanbieders vaak in op urgentie en schaarste: "nu instappen voordat het te laat is", wat je aanzet om snel te beslissen zonder goed na te denken. En ten derde, misschien wel het belangrijkste, verdient degene die het product verkoopt vaak sowieso, ongeacht of jij wint of verliest. Een cursusverkoper verdient aan de cursus, een broker verdient aan de spread en transactiekosten, een signalengroep verdient aan het abonnement. Jouw resultaat is voor hen bijzaak.
Retail forex en CFD trading: de AFM-cijfers
Voor forex en CFD trading (contracts for difference) bestaat er ongewoon harde, officiële data, omdat Europese toezichthouders brokers sinds 2018 verplichten om het percentage verliezende klanten te publiceren, zelfs in advertenties. Die verplichte risicowaarschuwing is inmiddels overal terug te vinden: tussen de 74% en 89% van de retailbeleggers verliest geld met de handel in CFD's.
De Autoriteit Financiële Markten (AFM) deed voor Nederland specifiek onderzoek en kwam tot een nog stelliger conclusie. Van de ongeveer 18.000 Nederlandse beleggers die op dat moment actief waren in CFD handel, wist minder dan 5% er geld mee te verdienen. Sommigen verloren meer dan €50.000. Daar tegenover staat een kleine groep winnaars die consequent meer dan €24.000 per jaar verdient, maar dat is een fractie van het totale aantal deelnemers.
Van de ongeveer 18.000 actieve Nederlandse CFD-traders wist volgens de AFM minder dan 5% er geld mee te verdienen. De verplichte EU-risicowaarschuwing meldt dat 74% tot 89% van de retailbeleggers verlies maakt op CFD's.
Het mechanisme hierachter is grotendeels hefboom: met CFD's beleg je met geleend geld, waardoor winsten worden versterkt, maar verliezen net zo hard. Combineer dat met de menselijke neiging om winst te snel te verzilveren uit angst het weer kwijt te raken, en verlies juist te lang vast te houden in de hoop het terug te verdienen, en het wordt duidelijk waarom de uitkomst voor de meeste deelnemers negatief is. CFD's zijn bovendien een niet-gereguleerd beleggingsproduct dat niet onder de gebruikelijke EU-beleggersbescherming valt.
Retail crypto day trading: hetzelfde patroon, extra volatiliteit
Bij crypto day trading ontbreekt de verplichte disclosure die er bij CFD's wel is, maar het patroon uit onafhankelijk onderzoek is vergelijkbaar. De Bank for International Settlements (BIS), de overkoepelende organisatie van centrale banken, publiceerde een studie waaruit bleek dat het overgrote deel van de particuliere beleggers die bitcoin kochten via grote handelsapps, per saldo geld verloor. Verschillende andere onderzoeken naar retail day trading in crypto komen tot een vergelijkbaar beeld: een ruime meerderheid van de day traders verliest geld binnen het eerste jaar, en slechts een klein percentage weet dat over meerdere jaren vol te houden.
De reden ligt dicht bij die van CFD trading: hoge volatiliteit, veel emotie (FOMO bij stijgingen, paniek bij dalingen), en de aanname dat je de markt op korte termijn kunt "timen", terwijl dat zelfs voor professionele partijen met veel meer informatie en snellere systemen al lastig is. Signalengroepen en "trading gurus" die claimen structureel de markt te verslaan, tonen daarbij zelden een geverifieerd, langjarig trackrecord, alleen de best presterende maanden.
Dropshipcursussen: een andere scheve verhouding
Bij dropshipping en vergelijkbare "verdien geld online"-cursussen ligt het net iets anders. Hier is minder onafhankelijk, wetenschappelijk onderzoek beschikbaar dan bij CFD's of crypto, dus de cijfers die circuleren zijn zachter en vaak afkomstig van de branche zelf. Wat wel breed terugkomt in de meer betrouwbare bronnen: slechts een klein deel van de mensen die met dropshipping beginnen, houdt dat langer dan een paar maanden vol, en de meerderheid maakt zelfs geen winst voordat advertentiekosten, productkosten, retouren en platformkosten zijn afgetrokken.
Het verdienmodel achter veel van deze cursussen is fundamenteel anders dan bij forex of crypto. De cursusverkoper verdient primair aan het verkopen van de cursus zelf, niet aan het succes van de onderliggende webshop. Marketing voor dit soort cursussen leunt daardoor extra zwaar op survivorship bias: een handvol succesverhalen wordt breed uitgelicht, terwijl de grote groep die een paar honderd euro aan advertenties uitgaf en er weinig tot niets aan overhield, onzichtbaar blijft. Dat betekent niet dat dropshipping als bedrijfsmodel per definitie niet kan werken, maar wel dat de cursus die het je "gegarandeerd" belooft, vaak vooral garant staat voor de omzet van de verkoper.
Het gemeenschappelijke patroon
Ondanks de verschillen tussen forex, crypto en dropshipcursussen, komen dezelfde kenmerken steeds terug:
- Iemand anders verdient sowieso. Of het nu een broker, een signalengroep of een cursusverkoper is, degene die het product aanbiedt, verdient vaak ongeacht jouw resultaat.
- Survivorship bias in de marketing. Je ziet de uitzondering die het wel lukte, niet de meerderheid voor wie het niet werkte.
- Urgentie en schaarste als verkooptruc. "Nu instappen" of "nog maar een paar plekken" is bedoeld om je kritische afweging te omzeilen.
- Weinig tot geen regulering of verantwoording. Anders dan bij CFD's, waar toezichthouders verplichte risicowaarschuwingen afdwingen, opereren veel cursusverkopers en signalengroepen grotendeels ongereguleerd.
- De cijfers wijzen structureel dezelfde kant op. Waar harde data beschikbaar is, zoals bij CFD's en crypto, verliest een ruime meerderheid geld. Dat is geen incident, het is het statistisch te verwachten resultaat.
Wat wél werkt
Het alternatief is minder spannend om over te posten, maar aantoonbaar effectiever voor de meeste mensen: breed gespreid beleggen, bijvoorbeeld in een wereldwijd indexfonds, over een lange horizon, met geduld voor slechte jaren. Geen belofte van snel rijk worden, wel een aanpak die decennialang stand heeft gehouden en die je niet afhankelijk maakt van het perfect timen van de markt of het vinden van de volgende winnende trade.
Reken uit wat geduldig beleggen jou oplevert
Vul je eigen inleg, rendement en horizon in, en zie wat een realistisch lange-termijnscenario voor jouw vermogen kan betekenen, zonder gokken op de volgende hype.
Naar de rekentool: Vermogensgroei berekenenDit artikel is geen persoonlijk financieel advies. De genoemde cijfers over CFD's en crypto zijn gebaseerd op officiële toezichthouderdata en onafhankelijk onderzoek; de cijfers over dropshipcursussen zijn minder hard onderbouwd en grotendeels afkomstig van branche-inschattingen, zoals in de tekst aangegeven. Individuele resultaten kunnen afwijken. Beleggen en traden brengen risico met zich mee, inclusief het risico op verlies van je volledige inleg.
- Autoriteit Financiële Markten (AFM), rapport over CFD handel onder Nederlandse particuliere beleggers, zoals gerapporteerd door het Financieele Dagblad.
- Verplichte EU/ESMA-risicowaarschuwing voor CFD brokers: 74% tot 89% van de retailbeleggers verliest geld met CFD's.
- Bank for International Settlements (BIS), onderzoek naar retailbeleggers in bitcoin via handelsapps, zoals gerapporteerd door Bloomberg.
- Diverse onafhankelijke onderzoeken naar resultaten van retail day traders in crypto.
- Branche-inschattingen over slagingspercentages van dropshipping, gebaseerd op meerdere bronnen binnen de e-commercesector.
