Lijfrente-uitkering berekenen

Zo werkt een lijfrente-uitkering

Met een lijfrente heb je jarenlang geld opzijgezet voor later en daarover minder belasting betaald. Op een gegeven moment moet die pot weer naar buiten, in vaste termijnen: de lijfrente-uitkering. Over elke termijn betaal je inkomstenbelasting in box 1. De aanbieder houdt loonheffing in, net als bij een pensioen.

Hoeveel je per maand krijgt, hangt van vier dingen af: de grootte van je pot, hoe lang de uitkering loopt, wat je pot tijdens de uitkering nog oplevert (rente of beleggingsrendement) en hoeveel belasting je betaalt naast je andere inkomen. Met de rekentool hierboven bereken je je lijfrente-uitkering bruto en netto per maand, voor elke combinatie.

Je hoeft niet uit te keren bij de partij waar je de lijfrente hebt opgebouwd. Je mag de pot belastingvrij overzetten naar een andere bank of verzekeraar. Omdat de rentes flink verschillen, loont vergelijken.

Hoe lang moet de uitkering minimaal duren?

De Belastingdienst wil voorkomen dat je de pot in een paar jaar leeghaalt tegen een laag tarief. Daarom geldt een minimale looptijd. Die hangt af van wanneer je begint en hoeveel je per jaar krijgt.

De grens van € 27.192 geldt voor al je tijdelijke lijfrente-uitkeringen samen, niet per aanbieder. Een paar voorbeelden:

• Je bent geboren in 1964 (AOW-leeftijd 67 jaar en 3 maanden) en wilt op je 62e beginnen. Dan moet de uitkering minimaal 26 jaar lopen: 20 jaar plus 5¼ jaar tot je AOW, naar boven afgerond.
• Je hebt € 200.000 en begint op je AOW-leeftijd. In 5 jaar zou je ruim € 40.000 per jaar krijgen, te veel voor de grens. Bij 3% rente kom je vanaf 9 jaar onder € 27.192 uit, dus 9 jaar is je minimum.
• Je begint twee jaar na je AOW-leeftijd met € 30.000 per jaar. Dan moet de uitkering nog minimaal 18 jaar lopen.

Een langere looptijd mag altijd. Een bancaire lijfrente heeft geen maximale looptijd. De tool vult automatisch het minimum in en waarschuwt als je korter kiest.

Wanneer moet de uitkering ingaan?

Uiterlijk in het jaar waarin je vijf jaar ouder wordt dan je AOW-leeftijd. Is je AOW-leeftijd 67, dan moet de eerste termijn uiterlijk betaald zijn in het jaar dat je 72 wordt. Sinds 1 januari 2026 geldt dat voor alle vormen: verzekering, lijfrenterekening en beleggingsrecht.

Eerder beginnen kan, al bepaalt de aanbieder hoe vroeg: vaak tot tien jaar vóór je AOW-leeftijd. Laat je de uiterste datum verlopen, dan ziet de Belastingdienst je hele pot als afgekocht. Je betaalt dan inkomstenbelasting over het hele bedrag in één jaar, plus 20% revisierente.

Sparen of doorbeleggen tijdens de uitkering

De meeste mensen kiezen voor een uitkeringsrekening bij een bank of een uitkeringspolis bij een verzekeraar. De rente staat vast, dus je weet precies wat je elke maand krijgt. Het alternatief is doorbeleggen: je pot blijft belegd en de uitkering wordt elk jaar opnieuw vastgesteld op basis van wat de pot dan waard is.

Een voorbeeld met de standaardwaarden van de tool: € 200.000, uitkering vanaf 67, looptijd 20 jaar, alleenstaand met alleen AOW. Alle bedragen in euro's van nu.

• Sparen tegen 3%: € 873 netto per maand in het eerste jaar. In totaal ontvang je ongeveer € 221.000, zeker.
• Doorbeleggen (60% aandelen, 40% obligaties): € 1.023 netto per maand in het eerste jaar. In het middenscenario ontvang je in totaal ongeveer € 270.000. Zit het tegen, in de slechtste 10% van de scenario's, dan wordt het rond € 194.000.
• Hybride, de helft van elk: € 948 netto per maand. In het middenscenario ongeveer € 246.000, in een slecht scenario nog altijd € 208.000.

Doorbeleggen levert gemiddeld meer op, maar je uitkering kan van jaar tot jaar dalen. Een hybride vorm geeft een vaste bodem met kans op meer. Let ook op inflatie: een vaste uitkering is na twintig jaar bij 2% inflatie ongeveer een derde minder waard. Doorbeleggen houdt daar beter tred mee.

Niet elke aanbieder biedt doorbeleggen tijdens de uitkering aan. De uitkering moet volgens de Belastingdienst "vast en gelijkmatig" zijn. Daarom ligt het bedrag per jaar vast en wordt het één keer per jaar herberekend.

Hoeveel belasting betaal je over je lijfrente-uitkering?

De uitkering telt op bij je andere inkomen in box 1. Vóór je AOW-leeftijd betaal je in de eerste schijf 35,75%, inclusief AOW-premie. Vanaf je AOW-leeftijd is dat 17,85%, maar dan komt de lijfrente bovenop je AOW en eventueel pensioen. Daarnaast betaal je een inkomensafhankelijke bijdrage voor de zorgverzekering van 4,85%. Heffingskortingen gaan er weer vanaf.

Daardoor kan je netto uitkering vóór je AOW zelfs hoger zijn dan erna. Wie op zijn 62e begint met € 200.000 en verder geen inkomen heeft, houdt van € 920 bruto ongeveer € 806 netto over. Vanaf de AOW wordt dat € 736, omdat de lijfrente dan bovenop de AOW komt. De tool rekent beide perioden apart door.

De uitkering telt ook mee voor toeslagen, zoals zorgtoeslag en huurtoeslag. Heb je al AOW, dan houdt de SVB daar meestal de heffingskorting op in. Vraag de lijfrente-aanbieder om dat niet nog een keer te doen, anders betaal je eerst te weinig en moet je achteraf bijbetalen.

Bank of verzekeraar?

Bij een bank (lijfrenterekening of lijfrentebeleggingsrecht) krijg je een uitkering voor een vaste periode. Overlijd je eerder, dan gaat het restant naar je erfgenamen. Bij een verzekeraar kun je ook kiezen voor een levenslange uitkering: je krijgt hoe dan ook tot je overlijden, maar wat er bij overlijden over is, blijft bij de verzekeraar, tenzij je een nabestaandenuitkering meeverzekert. Die levenslange variant rekent deze tool niet door.

Wat gebeurt er als je overlijdt?

Bij een bancaire lijfrente valt het restant in je nalatenschap. Sinds 2026 staat in de wet dat een al ingegane bancaire lijfrente kan doorlopen voor één of enkele erfgenamen. Erfgenamen kunnen het ook omzetten in een nabestaandenlijfrente. Voor een partner loopt die minimaal 5 jaar. Voor een kind jonger dan 30 minimaal 5 jaar en hooguit tot het 30 wordt, of anders minimaal 20 jaar. Ze hebben daarvoor tot 31 december van het tweede jaar na het overlijden. De uitkeringen zijn bij hen belast in box 1.

Afkopen of een kleine lijfrente

Je pot in één keer laten uitbetalen heet afkopen. Je betaalt dan inkomstenbelasting over het hele bedrag en meestal 20% revisierente. Er zijn uitzonderingen:

• Kleine lijfrente: is je pot in 2026 € 5.513 of minder, dan mag je hem in één keer opnemen zonder revisierente.
• Arbeidsongeschiktheid: vóór je AOW-leeftijd kun je onder voorwaarden opnemen zonder revisierente, tot € 51.440 per jaar of je gemiddelde inkomen van de laatste twee jaar als dat hoger is.

Twijfel je of een lijfrente überhaupt de juiste keuze is? In het artikel over hoe een lijfrente werkt en wanneer het loont lees je wanneer het wel en niet slim is. Hoeveel je dit jaar nog mag inleggen, reken je uit met de jaarruimte-calculator.

Zo rekent de tool

• Sparen: gelijke maandtermijnen (annuïteit) tegen de rente die je invult. Na de laatste termijn is de pot precies leeg.
• Beleggen: elk jaar wordt de uitkering opnieuw berekend uit de waarde van de pot, de resterende looptijd en het verwachte rendement min een voorzichtigheidsmarge van 1%. In het laatste jaar wordt de pot precies leeggemaakt. De bandbreedte komt uit 2.000 mogelijke beursverlopen met 9% verwacht rendement op aandelen (2% dividend, 7% koerswinst) en 3% op obligaties, na 0,6% kosten.
• Netto: inkomstenbelasting en heffingskortingen van 2026 en de Zvw-bijdrage, berekend als de extra belasting die de lijfrente veroorzaakt bovenop je AOW, pensioen of ander inkomen. Het jaar waarin je AOW-leeftijd valt, telt naar verhouding mee.
• Regels: minimale looptijd, de grens van € 27.192 en de uiterste startdatum volgens de regels van 2026. AOW-leeftijd 67, of 67 jaar en 3 maanden voor wie in 1961 of later is geboren.
• Bedragen staan in euro's van nu, gecorrigeerd voor inflatie (standaard 2%).

Ben je ondernemer en wil je je hele pensioen in beeld, met je bv en box 3 erbij? Gebruik dan pensioen als ondernemer berekenen. Wil je weten hoeveel je jaarlijks uit vrij vermogen kunt opnemen, dan helpt de onttrekkingscalculator.